Het verschil tussen majeur en mineur

Het antwoord in 30 seconden

Majeur klinkt vrolijk en groot, mineur klinkt droevig en klein. Het verschil zit in één noot: de terts. Een grote terts (4 halve tonen) geeft een majeurklank, een kleine terts (3 halve tonen) geeft een mineurklank. Op de harp kun je dit zelf horen door een C-akkoord te spelen, dan het haakje van de E omlaag te zetten en het akkoord nogmaals te spelen. Het verschil hoor je direct.

Majeur en mineur, je hoort deze termen regelmatig in de muziek. Maar wat betekenen ze precies, en hoe hoor je het verschil?

In dit artikel leg ik je uit wat majeur en mineur zijn, hoe je ze herkent en hoe je het verschil zelf kunt ervaren op je harp. Want je hoeft echt geen muziektheorie te kennen om het te horen, je oren doen het werk vanzelf.

Wat betekent Majeur?

Majeur betekent in de muziektheorie één van de twee Toongeslachten. Nou, als je dat leest, dan weet je nog niets denk ik.
Ik ga het je op mijn manier proberen duidelijk uit te leggen.

Majeur wordt geassocieerd met Groot en Vrolijk.

We kennen Majeur Toonladders, de zgn Grote Terts Toonladders.
We kennen Majeur Toonsoorten, dat zijn toonsoorten met een vrolijk karakter.
En we kennen Majeur Akkoorden.

Als je een song hoort geschreven in een majeur toonsoort of als je een majeur toonladder of akkoord speelt, dan hoor je duidelijk dat het een vrolijk karakter heeft.
Wanneer je vrolijk bent dan maak je je groot, dan wil je omhoog springen van geluk, dan mag iedereen je horen en zien. JE MAAKT JE GROOT.

Majeur hoort bij Groot.

Een majeur toonsoort of toonladder kan op 3 verschillende manieren worden aangegeven:

• De Toonsoort of Toonladder van C 
• De Toonsoort of Toonladder van C groot
• De Toonsoort of Toonladder van C grote terts

3 verschillende manieren voor de zelfde toonsoort of toonladder.
Als je wilt weten hoe je op de harp het beste een toonladder kunt spelen kun je dat hier lezen: Toonladders op de harp spelen.

Wat betekent Mineur?

Mineur wordt geassocieerd met klein en droevig.
Je kent misschien wel de uitdrukking: “Hij is in mineur stemming”.

Ook bij mineur kennen we natuurlijk Mineur toonladders, toonsoorten en akkoorden.

Een song geschreven in een mineur toonsoort is heel gemakkelijk te herkennen aan het droevige karakter.
Wanneer je verdrietig bent wil je je klein maken en in een hoekje wegkruipen. Niemand hoeft je te zien of te horen.

Mineur hoort bij klein.

Ook een mineur toonsoort of toonladder kan op 3 verschillende manieren worden aangegeven:

• De Toonsoort of Toonladder van c mineur
• De Toonsoort of Toonladder van c klein
• De Toonsoort of Toonladder van c kleine terts

3 verschillende manieren voor de zelfde toonsoort of toonladder.

Hoe hoor je het verschil op de harp?

Dit is mijn favoriete manier om het verschil uit te leggen in mijn lessen en het werkt elke keer weer.

Speel een C-akkoord op je harp: de noten C, E en G tegelijk. Luister goed naar de klank; helder, open, vrolijk. Dat is majeur.

Zet nu het haakje van de E omlaag, zodat de E een Es wordt. Speel hetzelfde akkoord nogmaals: C, Es en G. Je hoort direct het verschil; de klank wordt donkerder, droeviger. Dat is mineur.

Iedere leerling hoort dit verschil meteen, zonder enige muziektheorie kennis. Je oren weten het al, de theorie legt alleen maar uit waarom.

Wat is het verschil tussen majeur en mineur

Het belangrijkste verschil tussen majeur en mineur is dus: Vrolijk en droevig of wel: Groot en klein.

De termen vrolijk en droevig kun je horen als je naar een song luistert. 
Klinkt de song vrolijk of juist een beetje droevig?

Voor de termen groot en klein is wat meer nodig om dat goed uit te leggen.
Groot en klein heeft te maken met een grote terts en een kleine terts.

De terts is een van de intervallen die we in de muziek kennen.
Een terts is de afstand tussen 2 tonen waar 1 toon tussen ligt, we zeggen dan dat je 3 tonen in totaal hebt ( 3 – trio – terts ) of 3 alfabet letters.
C – E is bijvoorbeeld een terts (1 toon ertussen en 3 tonen in totaal: C-D-E  /  C-D-E zijn ook 3 alfabet letters).
G – B is ook een terts ( 1 toon ertussen en 3 tonen in totaal: G-B-D  /  G-B-D zijn ook 3 alfabet letters).

Nu weet je wat een Terts is maar je moet ook nog weten wat een Grote terts of een Kleine terts betekent.

Een grote terts

Een grote terts bestaat uit 4 halve afstanden.
Wat ik met een halve afstand bedoel laat ik je zien aan de hand van een afbeelding van een piano-toetsenbord:

Van de C naar de E dat zijn 4 halve afstanden.
Van de C naar de zwarte toets er rechts boven (de Cis) dat is een halve afstand.
Van de Cis naar de D is een halve afstand.
Van de D naar de Dis is een halve afstand.
En van de Dis naar de E is ook een halve afstand.

Zo krijgen we dus 4 halve afstanden.

Van C naar E is dus een Grote terts.

Een kleine terts

Een kleine terts bestaat uit 3 halve afstanden.
We pakken weer de pianotoetsen erbij om het duidelijk te kunnen zien.

Van C naar Cis is een halve afstand.
Van Cis naar D is een halve afstand.
Van D naar Dis is een halve afstand.

En zo hebben we 3 halve afstanden van C naar Dis. 
Dit zijn wel 3 afstanden maar is nog geen goede kleine terts.

We hadden namelijk al gezien dat een terts een afstand is van 3 tonen ofwel 3 alfabet letters.
Van C naar Dis zijn slechts 2 alfabet letters (C-D) en geen 3.

Maar gelukkig is daar een hele goed oplossing voor want zoals je op de afbeelding kunt zien staat er op de zwarte toets Dis ook de naam Es.

Deze zwarte toets heeft namelijk 2 namen:
– een verhoogde D de Dis
– en een verlaagde E de Es

Dat betekent dat de Dis en de Es hetzelfde klinken. Dus deze zwarte toets heeft 1 klank maar 2 verschillende namen. In dit voorbeeld wordt de naam Es gebruikt en een andere keer weer de Dis.

In dit voorbeeld is de kleine terts dus C – Es en geen C – Dis.

Een majeur Toonladder of Akkoord:

Een majeur toonladder begint altijd met een grote terts:
De toonladder van C:  C – D – E – F – G – A – B – C 
C – E is een grote terts.

Een majeur akkoord bestaat uit 2 tertsen.
Als de onderste terts (de laagste terts) een grote terts is dan gaat het om een Majeur akkoord.
C – E – G is een majeur akkoord omdat de laagste terts C – E een grote terts is.

Een mineur Toonladder of akkoord

Een mineur toonladder begint altijd met een kleine terts:
De toonladder van c mineur ofwel c kleine terts:  C – D – ES – F – G – AS – BES – C 
C – Es is een kleine terts.

Een mineur akkoord bestaat ook uit 2 tertsen.
Als de onderste terts (de laagste terts) een kleine terts is dan gaat het om een mineur akkoord.
C – ES – G is een mineur akkoord omdat de laagste terts C – ES een kleine terts is.

Moet je de theorie kennen om majeur en mineur te begrijpen?

Niet per se. Zoals ik net liet zien, hoor je het verschil tussen majeur en mineur direct als je twee akkoorden speelt, geen theorie nodig.

In mijn lessen begin ik daarom altijd met het gehoor. Leerlingen die het verschil eenmaal hebben gehoord, willen daarna vaak vanzelf weten hoe het theoretisch zit. En pas dan leg ik de grote en kleine terts uit. Zo heeft de theorie direct een gezicht en onthoud je het veel beter.

Veelgestelde vragen over majeur en mineur

Hoe hoor ik of een song in majeur of mineur staat? Luister naar het karakter van de muziek. Klinkt het vrolijk en licht? Dan is het waarschijnlijk majeur. Klinkt het droevig of ingetogen? Dan is het waarschijnlijk mineur. Je oren geven je al snel het juiste antwoord.

Wat is het verschil tussen een grote en kleine terts? Een grote terts bestaat uit 4 halve tonen (bijvoorbeeld C–E). Een kleine terts bestaat uit 3 halve tonen (bijvoorbeeld C–Es). Dat ene halve toontje verschil bepaalt of een akkoord of toonladder majeur of mineur klinkt.

Kan ik op de harp zelf majeur en mineur maken? Ja. Speel een C-akkoord (C, E en G) voor majeur. Zet daarna het haakje van de E omlaag zodat het een Es wordt, en speel hetzelfde akkoord nogmaals. Je hoort direct het verschil tussen majeur en mineur.

Weet jij nu wat het verschil is tussen majeur en mineur? Probeer het zelf eens op je harp — speel het C-akkoord, zet het haakje van de E omlaag en luister wat er verandert. Zo voel je het verschil pas echt.

Wil je leren harp spelen met akkoorden? Dan is de cursus Harpspelen met akkoorden deel 1 een mooie volgende stap.